AGENZIA DI DIFESA EUROPEA

Nel documento POLITICA ESTERA E DI SICUREZZA EUROPEA NEL NUOVO TRATTATO DI RIFORMA DELL UE (pagine 23-26)

Cheryl WARD

Birincil sonuçlar aras›nda Kragos Antiokheia’s› antik lima-n›n›n yerinin saptanmas› ile Iotape, Halil Liman›, Cipc›k-l›kaya ve Kal›n Burnu’ndaki çapalamalar›n belgelen-mesi say›labilir. Di¤er lokasyonlarda flnorkelle araflt›rma yap›lm›fl ve B›çk›c› Çay› ile Kal›n Burnu aras›nda “side-scan sonar” taramas› gerçeklefltirilmifltir.

Kragos Antiokheia’s› ve Civar›ndaki Demirlemeler Kragos Antiokheia’s›n›n antik liman›, kalenin ve Güney Köyü’nün kuzeybat›s›nda saptanm›flt›r (Res. 2). Bu konum Lindley Vann taraf›ndan 1970’lerde önerilmiflti. Ekibimiz de bu büyük çapalama merkezini birinci hedef olarak belirlemifltir. Daha ilk günde saptanan çapalar›n say›s›

ve deniz trafi¤ine ait di¤er bulgular Vann’›n önerisinin do¤rulu¤unu kan›tlam›flt›r. Antiokheia liman› büyük (1.2x 0.6 km.) ve karmafl›k olup kalenin kuzey ve güneyinde-ki çapalamalar›n haricinde yaln›zca ana bölgede dört ayr› koydan ibarettir. 30’dan fazla tafl a¤›rl›k ve çapa, ahflap çapalara ait üç adet kurflun çipo ve yaklafl›k 20 adet demir çapa Erken Roma Dönemi’nden Osmanl›

Dönemi’ne (yaklafl›k 17. yy.) kadar genifl bir zaman dil-imine aittir. Bulunan tafl a¤›rl›klar ve çapalar muhteme-len hem antik denizcili¤i hem de yerel bal›kç›l›¤› temsil ediyor olmal›d›r. Kurflun çipolar ‹.Ö geç 2. yy. ile ‹.S 1.

yy. aras›na ait olup yaln›zca Antiokheia liman›n›n kuzey-bat› koyunda ele geçmifltir. Geç Roma’dan Osmanl›’ya kadar genifl bir zaman dilimine ait demir çapalar genel-likle 4. ila 10. yy.’lar aras›na tarihlenmektedir.

Antiokheia’n›n hemen güneyinde ve görüfl sahas› içinde Cipc›kl›kaya ad›nda küçük bir adac›k vard›r. Ada ile anakara aras›nda kuvvetli bir ak›nt› olmas›na karfl›n bu-ras›n›n binlerce y›ld›r çapalama alan› oldu¤u, yaln›zca

Primary accomplishments included locating the ancient harbor of Antioch ad Cragum and documenting the anchorages at Iotape, Halil Liman›, Cipc›kl›kaya, and Kal›n Burnu. Additional snorkel surveys were carried out at other locations and a side-scan sonar survey was con-ducted between the B›çk›c› Çay and the Kal›n Burnu.

Antioch ad Cragum and its Anchorages

Antioch’s ancient harbor was identified to the northwest of the kale-castle and the modern village of Güney (Fig.

2). Lindley Vann first suggested this identification in the 1970s, and we made this major anchorage our primary focus. On the first day, the number of anchors and other remains of seaborne traffic made it clear that Vann’s suggestion was correct. Antioch’s harbor is large (1.2x 0.6 km), complex, and incorporates four separate coves in the main region, in addition to nearby anchorages both south and east of the kale. More than 30 stone weights and anchors, three lead stocks from wooden anchors, and nearly 20 iron anchors representing the period from the early Roman through to the Ottoman period (c. 17thcentury) were located. The stone weights and anchors discovered probably represent both ancient seafaring and local fishing activities over a long period of time. The lead stocks date from the late 2ndcentury BC to the 1stcentury AD and were found only in the northwest cove of Antioch’s harbor. The iron anchors dating from the late Roman through to the Ottoman periods, come mainly from the 4thto the 10thcenturies AD.

Just south of Antioch ad Cragum and within easy view of it is a small island named Cipc›kl›kaya. Although a

Res. 1

Araflt›rma alan›n›n GIS temelli haritas›, denizsel ve karasal arkeolojik bulgular hakk›nda hassas bilgi sa¤l›yor (Harita: N. Rauh).

Fig. 1

GIS-based map of the survey area provides precise information of maritime and terrestrial archaeological finds (Map by N. Rauh).

iki dal›flta saptanan 6. yy.’dan 17. yy.’a kadar tarihlenen çok say›da demir çapa ve ‹.Ö. 5.-4. yy.’a ait bir ahflap çapa çiposunun kurflun nüvesi, Geç Bizans veya Selçuklu amforas›, 13. yy.’a ait Bizans amfora kulp ve boyunlar›

ve bir çok baflka fragmandan anlafl›lm›flt›r. Yaklafl›k 1 km.

daha güneydo¤udaki Kal›n Burnu da orada bulunan Orta Bizans demir çapas› ve tafl çapalardan anlafl›ld›¤› üzere küçük gemilerin demirlemesine yar›yordu.

Bu çapalar› foto¤raflama ve ölçme yoluyla belgeleme-nin yan› s›ra deniz taban›ndaki seramik fragmanlar›n-dan temsili bir grup da incelenmifltir. Bunlar›n aras›nda, bu tür kaplarda flarap tafl›nd›¤› zaman uyguland›¤›

üzere, içleri yo¤un flekilde ziftlenmifl bir adet Zemer tip 41 ve muhtemelen bir adet Will tip 10 tafl›ma amforas›-na ait üst k›s›mlar dikkat çekicidir.

Sezonun en dikkat çeken buluntusu, Foto¤rafç›m›z H.

Öniz’in Kragos Antiokheia’s›nda merkez limanda kaya-ya hafifçe kaya-yap›flm›fl halde buldu¤u kanatl› at biçiminde küçük bir tunç soket olmufltur (Res. 3). fiaha kalkm›fl at ve soket 22.2 cm uzunlu¤unda olup orijinalde dikdört-gen biçimli ahflap bir kalasa tak›l› olmal›d›r. At›n bafl›n-da küçük bafll›k biçimli bir mi¤fer bulunmaktad›r. Mi¤-ferin tepesinde, al›nl›ktaki stilize bir rozetin üzerinde bafl-l›¤a tutunan pençelere sahip bir avc› kuflun alt baca¤›

görülmektedir. Genel olarak di¤er Grek ve Roma Döne-mi Pegasus betimlerine göre kanatlar daha k›sad›r. K›sa kanatlar ise özel bir siyasi veya kültürel gruba atfedile-memektedir. Üslubu Geç Hellenistik veya çok Erken Roma Dönemi sanat›n› akla getirmesine karfl›n sokette ele geçen ahflap üzerinde yap›lacak incelemeler daha kesin bir tarihleme yapmam›z› sa¤layabilecektir.

strong current runs between it and the mainland, it has clearly been an anchorage for thousands of years, as in only two dives, we located a number of iron anchors from the 6th to the 17thcenturies AD and the lead core from a 5th-4thc. BC wooden anchor stock, in addition to a late Byzantine or Selcuk amphora, 13thc. AD Byzan-tine amphora handles and necks, and many other shards.

Kal›n Burnu, about 1 km further southeast, provided anchorage for small boats, as is shown by the middle Byzantine iron anchor and the stone anchors that were found there.

In addition to documenting these anchors through pho-tography and measurements, we also examined repre-sentative ceramic shards found on the surface of the sea floor. Most notable amongst these are the upper parts of a Zemer type 41 and probably a Will Type 10 transport amphoras heavily coated with pitch on the interior, a practice common when wine was shipped in these jars.

The most spectacular find of the season was made at Antioch ad Cragum. Photographer Öniz discovered a small bronze socket decorated in the form of a winged horse (Fig. 3) lightly concreted to a rock in the central harbor. The rampant horse and socket are 22.2 cm long and originally were attached to a rectangular wooden timber. The horse wears a small, cap-like helmet, topped with the lower leg of a raptor (bird of prey) with talons gripping the cap above a stylized rosette on its forehead. Its wings are short in comparison to most other Greek and Roman depictions of Pegasus, and the short wings cannot be specifically linked to any partic-ular political or cultural group. The style is representa-tive of Late Hellenistic or very early Roman art but YÜZEY ARAfiTIRMA RAPORLARI SURVEY REPORTS

Res. 2

Antiokheia’daki çapalama kompleksi, burunlar üzerindeki ana yerleflimin her iki taraf›nda limanlar ve güvenli demirleme yeri içeriyor. Bizans kalesinden çekilmifl bu foto¤rafta kuzey çapalaman›n yaklafl›k yar›s›

görülebiliyor.

Fig. 2

The anchorage complex at Antioch includes harbors and secure moorings on both sides of the main settlement area located upon elevated promontories. About half of the northern anchorage is visible in this view from the Byzantine castle (C. Ward photo).

Kale Burnu’nun dibindeki basamaklar›n yak›n›nda da çeflitli boylarda çivi, k›r›k bir sap, bir alet olabilecek küçük bir alt›gen mil, bir k›sm› halen bu tafllaflm›fl kur-flun k›l›f›n fragmanlar› aras›nda duran küçük iri bafll›

çiviler ile bir baflka tafllaflm›fl tunç ve kurflun obje grubu saptanm›flt›r. Bu buluntu grubunu ‹.Ö. 2.-1. yy.’da bir deniz kazas›n›n enkaz› olarak tarihlemek mümkündür.

Çünkü bu tarihten sonra yayg›n olarak demir çiviler kul-lan›ld›¤› bilinmektedir.

Halil Liman› ve ‹otape

finorkelli bir ön taramadan sonra, halen yerel bal›kç›lar taraf›ndan kullan›lan Halil Liman› çapalama alan›nda yaklafl›k 20 kadar tafl a¤›rl›k ve demir çapa belgelenmifl-tir. Buradaki bulgular aras›nda, liman›n bat› k›y›s›ndaki bir burnun dibinde tafllaflm›fl halde saptanan tam halde, bir Erken Roma çapas› s›ra d›fl› say›labilir (Res. 4).

Antalya Müzesi’nde üslenen H. Öniz ve AASM üyeleri

‹otape’yi 2001, 2002 ve 2003 y›llar›nda ziyaret etmifl ve gerçeklefltirdikleri kurtarma operasyonunda 12 adet tafl a¤›rl›k, çapa ve kurflun çapa parças› ç›kartm›fllard›. Eki-bimiz taraf›ndan burada 2004 y›l›nda yap›lan çal›flmada hem flnorkelli hem de dalarak araflt›rma gerçekleflti-rilmifl ve sudaki k›r›k sütun parçalar›, tafl a¤›rl›klar ve çapalar›n yan› s›ra antik bir limana ait kal›nt›lar olabile-cek s›ra d›fl› bir sualt› oluflumu belgelenmifltir. Deniz yüzeyinden 6 m. afla¤›da bulunan bu kal›nt›lar taban-dan 3.5 m. yükselmektedir. K›r›k seramikler ve büyük k›rma tafllar bu yap› alan› dahilinde bol miktarda görül-mektedir. Denizin içine do¤ru 65 m. uzanan bu yap›

hakk›nda yorum yapmak için henüz erkendir.

further research on the wood found in the socket may help to date the find more precisely.

Another small concretion of bronze and lead objects was located near the stairs at the base of the castle point (kale burnu). It includes nails of several sizes, a broken handle, a hexagonal shaft that may be a tool, and small tacks, some of which are still in the lead sheathing frag-ments preserved within the concretion. It is likely to date to the 2nd-1stcentury BC, the remains of a shipping accident, as after this date, iron nails were more com-monly used.

Halil Liman› and Iotape

After an initial snorkel survey, the archaeological team documented nearly 20 stone weights and iron anchors at the Halil Liman› anchorage, still used by local fisher-men. Most unusual here is a complete early Roman anchor concreted to the base of a point on the west side of the harbor (Fig. 4).

Hakan Öniz and members of the AASM based at the Antalya Museum visited Iotape in 2001, 2002, and 2003, conducting a salvage operation to remove 12 stone weights and anchors and lead anchor parts. Our visit there in 2004 included both a snorkel survey and diving to further document broken column pieces in the water, stone weights and anchors, and an unusual underwater formation that may be the remains of an anciently constructed harbor structure. Currently 6 m beneath the sea, it rises about 3.5 m above the seabed.

Broken ceramics and large cobbles are abundant within what seems to be its concrete construction. Further Res. 3 Muhtemelen antik bir gemiyi süsleyen küçük, tunçtan

kanatl› at.

Fig. 3 A small bronze winged horse, probably forming a part of the ornamentation of an ancient ship (J. Gundersen photo).

Res. 4 2004 y›l› çal›flmalar› s›ras›nda saptanan yaklafl›k 100 çapan›n ço¤unlu¤u, bu resimde görülen ve Halil Liman›’nda bir kayal›¤›n dibine yap›flm›fl, 1. yy.’a ait 1 metre boyundaki sa¤lam çapa örne¤i gibi küçükçedir.

Fig. 4 Most of the nearly 100 anchors located in the 2004 survey were relatively small like this intact, 1-m-long example from the first century, concreted to the base of a rock outcrop at Halil Liman› (H. Öniz photo).

Sonuçlar

Pamfilya Körfezi’nin do¤u k›sm›, geçen binlerce y›lda erozyon ve müteakip sedimentasyondan çok etkilenmifl-tir. Ancak 100’den fazla tafl ve demir çapa ve di¤er obje-ler, bölgenin di¤er denizlerle ekonomik ba¤lar›n›n geli-flimini tan›mlamaya yard›mc› olmaktad›r. Karada uzun süredir gerçeklefltirilmekte olan araflt›rmalar›n sonuçla-r›n› destekleyen denizle ilgili kronolojik göstergeler özel-likle önemlidir. Artan deniz ticareti, bölgede korsanlar›n faaliyette bulundu¤u dönemle tamamen çak›flmaktad›r.

fiarap ve zeytinya¤› gibi tar›msal üretim fazlas›n›n gelifl-mesi, ayn› döneme ait çapa ve tafl›ma amforalar›yla desteklenmektedir. Bulgular›m›z› gelifltirmek amac›yla 2005 ve 2006’da çal›flmalar›m›z› sürdürmeyi planl›-yoruz.

Teflekkür

Bana bu araflt›rmaya kat›lma f›rsat›n› sa¤layan Purdue Üniversitesi’nden N. Rauh ve Da¤l›k Kilikia Arkeolojik Yüzey Araflt›rmas› Projesi’nin efl-baflkanlar›na teflekkür ediyorum. Deniz k›y›s› projesi, Kültür ve Turizm Bakan-l›¤›’n›n ve temsilcisi G. Savran’›n büyük destek ve yar-d›mlar›yla gerçekleflmifltir. Tamamen gönüllü Amerikal›, Türk, Kuzey K›br›sl› ve Norveçli ö¤rencilerden ve AASM ve Do¤u Akdeniz Üniversitesi’nden sualt› kameraman›

H. Öniz’den oluflan uluslararas› ekibimize müteflekki-riz. 2004 y›l› çal›flmalar› National Science Foundation (Ulusal Bilim Vakf›) Grant BCS-0240211, Florida Eyalet Üniversitesi ve Deniz Arkeolojisi Araflt›rma Fonu ve yine ad› geçen üniversitenin Akademik Dal›fl Program›

taraf›ndan sa¤lanan dal›fl ekipman›, ve Do¤u Akdeniz Üniversitesi taraf›ndan sa¤lanan kamera ekipman› ile cömert flekilde desteklenmifltir.

analysis and examination of this 65-meter-long exten-sion into the sea is required before it can be fully inter-preted.

Conclusions

The eastern portion of the Bay of Pamphylia has suffered from a great deal of erosion and subsequent sedimenta-tion over millennia, but more than 100 stone and iron anchors and other artifacts help to describe the develop-ment of the region’s economic links to other maritime regions. Of particular significance are the maritime chronological indicators that support the results of the long-term terrestrial survey. Increased seaborne com-merce is indicated at the exact same time that the pirates were operating in the region, and the develop-ment of surplus agricultural crops such as wine and olive oil is accompanied by increased numbers of anchors and transport amphora dating from this same period. Additional survey work is planned in 2005 and 2006 to build upon these discoveries.

Acknowledgments

I thank N. Rauh of Purdue University and the co-direct-ors of the RCASP for the opportunity to join them in this research. The maritime project relied on the strong support and assistance of the Ministry of Culture and Tourism and its representative G. Savran. We are partic-ularly grateful to our all-volunteer international team of American, Turkish, North Cypriot and Norwegian students and archaeologists and our underwater videog-rapher H. Öniz of AASM and Eastern Mediterranean University. The 2004 survey was generously funded by a National Science Foundation Grant BCS-0240211, Florida State University, and the Nautical Archaeology Research Fund at FSU, with equipment supplied by the Academic Diving Program at Florida State University and camera equipment from the Eastern Mediterranean University.

YÜZEY ARAfiTIRMA RAPORLARI SURVEY REPORTS

Da¤l›k Kilikya Yüzey Araflt›rmalar› Projesi mimari ekibi, çal›flmalar›n› Kestros ören yerindeki ana yap›lar üzerinde yo¤unlaflt›rd›. Asl›nda çal›flma bir önceki y›l bafllam›flt›

ancak cihaz ar›zas› nedeniyle tamamlanamam›flt›.

Ören yeri, yaklafl›k kuzey-güney do¤rultusunda uzanan küçük bir s›rt üzerindedir. Mimari kal›nt›lar, s›rt›n tepe hatt› boyunca ve de bir miktar da e¤imin görece az

oldu-¤u dooldu-¤u yamaçta yer almaktad›r. S›rt›n tepe hatt›n›n hemen alt›nda uzanan bat› yamaçtaki sarp uçurum, bu yönde inflaat yap›lmas›n› k›s›tlam›flt›r. Tüm yap›lar yak-lafl›k 450 m. uzunlu¤unda, 70 m. geniflli¤inde bir alana yay›lmakta olup en iyi korunmufl kal›nt›lar ise kuzey ve güney uçlardad›r. Ara bölgedeki duvar kal›nt›lar›, yap›-lar›n afla¤› yukar› tüm s›rt boyunca infla edildi¤ini göster-mesine karfl›n, orta k›s›mda bugün görülebilenler yaln›z-ca kaçak kaz›larla ortaya ç›kanlard›r. Yo¤un çal›l›k ve bitki örtüsü nedeniyle anlafl›l›r bir plan ç›kartmak müm-kün olamad›¤› gibi (bir iki istisna d›fl›nda ören yeri harita-s›nda görülmezler, Har. 1) kente Eski Ça¤’da hangi yoldan ulafl›ld›¤› da anlafl›lamamaktad›r.

Ören yerinin kuzey ucundaki en dikkate de¤er kal›nt›, zirvenin hemen alt›nda güneye bakan uzun terast›r (Res.

1). Toplam uzunlu¤u 85 m.’ye yaklaflan bu teras›n ön ve arka duvar› aras› 14 m.’nin biraz üzerindedir. Korunmufl haliyle arka duvar, güneye do¤ru döndü¤ü noktan›n yak›n›ndaki küçük bir k›vr›m haricinde, 5 m. yüksekli¤in-de düz bir hat biçiminyüksekli¤in-de uzanmaktad›r. Ön duvar da, güney ucu yak›n›ndaki hafif bir bükülme d›fl›nda yine düz olarak uzanmaktad›r. Ön ve arka duvar›n taban seviyesinde yer alan blok dizisi, bir iç kolonada iflaret ediyor olabilir. Teras›n arka duvar›nda heykeller için yap›lm›fl nifl dizisinden üçü korunmufltur; 1960’larda G. E.

Bean ve T. B. Mitford buray› ziyaret ettiklerinde bunlar-dan birinde bir heykel kaidesinin yer ald›¤›, bir di¤e-rinin de ait oldu¤u niflin hemen önünde yerde durdu¤unu

In the 2004 season the architectural team of the Rough Cilicia Survey Project concentrated its efforts on survey-ing the principal buildsurvey-ings at the site of Kestros. This work began the previous year, but the failure of the survey equipment had prevented its completion.

The summit on which the site is situated consists of a small ridgeline oriented in approximately a north-south direction. The architectural remains occupy the spine of the ridge and continue a short distance down the east side where the slope is relatively moderate. Immediately below the ridgeline on the west, a steep cliff extends the entire length of the summit, which restricted building activity on this side. Altogether the structures occupy an area over 450 m long and approximately 70 m wide; the best preserved remains are concentrated mainly at the northern and the southern extremities. Stretches of wall in the area between, indicate that buildings extended more or less continuously along the whole of the ridge, but today those in the central section have been re-vealed largely by the trenches of illegal excavators, making it difficult, given the dense overgrowth, to pro-vide any adequate plans (with a few exceptions there-fore, these remains do not appear on the site plan, Map 1). The overgrowth also has obscured any trace of the ancient approach to the site itself.

The most prominent feature at the northern end of the site is a long terrace that lies just below the actual sum-mit and faces south (Fig. 1). Its total length extends for approximately 85 m; its width from the front wall to the back is just over 14 m. As preserved, the back wall stands about five meters high against the hillside and runs in a straight line, except for a section that bends forward near the point where the wall breaks off to the south. The front wall is also straight, except for a slight curve towards the southern end. On the level ground

Nel documento POLITICA ESTERA E DI SICUREZZA EUROPEA NEL NUOVO TRATTATO DI RIFORMA DELL UE (pagine 23-26)

Documenti correlati