• Non ci sono risultati.

View of Lettere contro Natura. Il gioco artificiale delle lettere e dei numeri / Kontraŭnaturaj literoj. La artefarita ludo de la literoj kaj de la ciferoj.

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Condividi "View of Lettere contro Natura. Il gioco artificiale delle lettere e dei numeri / Kontraŭnaturaj literoj. La artefarita ludo de la literoj kaj de la ciferoj."

Copied!
4
0
0

Testo completo

(1)

87

Lettere contro Natura

Il gioco artificiale delle lettere e dei numeri

Kontra ˘unaturaj literoj

La artefarita ludo de la literoj kaj de la ciferoj

Paolo Valore

Originale bilingue / Dulingva originalo

InKoj. Interlingvistikaj Kajeroj 1:2 (2010), 87–90 ISSN 2037-4550 http://riviste.unimi.it/index.php/inkoj/

CC

(2)

Il Palamede immaginato da Gorgia¸ nel La Palamedo, kiun Gorgio bildigas en suo Encomio, si attribuisce l’invenzione sia Enkomio, depostulas la malkovron de della scrittura e, accanto alle leggi, alle la skribado kaj, aldone al le ˆgoj, mezuroj misure e ai pesi, l’invenzione del gioco kaj peziloj, la malkovron de la damludo. della dama. Considerato, di volta in volta, Ju ˆgata, en malsamaj okazoj, la inventinto, l’inventore, il divulgatore o il perfeziona- la dissendinto a ˘u la kompletiginto de la al-tore delle lettere dell’alfabeto e dei numeri, bafetaj literoj kaj de la ciferoj, Palamedo es-Palamede `e insieme l’eroe che salva gli tas kaj la heroo kiu savas la A ˆhajanojn sub-Achei oppressi dalla carestia, insegnando prematajn de la malabundo, per instruado loro le lettere, strumento di memoria, e de literoj kiel ilo de memoro, kaj la ruza l’astuto e cinico vendicatore dell’astuzia di kaj cinika ven ˆganto de la ruzeco de Odi-Odisseo, che non esita a servirsi del piccolo seo, kiu ne hezitas utiligi la malgrandan Telemaco per incastrare il padre e finisce Telemakon por fra ˘udi la patron kaj kon-denunciato come traditore e lapidato, gra- klude estas denuncata kiel perfidulo kaj zie a un nuovo inganno dello stesso Odis- ˆstonmortigata, per nova trompo de Odiseo seo. Una fine ingloriosa, diremmo. mem. Senglora fino, ni dirus.

Un’analoga attribuzione di paternit`a a Simila atribuado de patreco al Prome-Prometeo, che dona la pi `u eccellente delle teo, kiu donacas la plej bonegan malko-invenzioni, il numero e la combinazione vron, la ciferon kaj la signokombinadon dei segni (e, con ci `o, l’intelligenza e la me- (kaj, per tio, la inteligentecon kaj la me-moria), si sposa con l’accusa di empiet`a, moron), kuni ˆgas kun la akuzado de mal-sia in quanto arbitro disonesto nella con- pieco, kaj kiel malhonesta arbitracianto en tesa tra uomini e Dei sulla nota spartizi- la konflikto inter homoj kaj Dioj pri la ko-one del toro, sia in quanto Titano ribelle, nata dispartigo de la ta ˘uro, kaj kiel ribela per la nota faccenda del fuoco. Manco a Titano, pri la konata afero de la fajro. Eˆc dirlo, anch’egli fu considerato un traditore sendire, anka ˘u li estis ju ˆgata perfidulo kaj, e, incatenato nudo su una roccia, dilaniato alforgita al roko, vorata, ˆciam denove, de sempre di nuovo da un’aquila. Di nuovo, aglo. Ankora ˘ufoje, malbela fino. Cetere, una brutta fine. Del resto, quando Pla- kiam Platono, en Fedro, atribuas patrecon tone, nel Fedro, assegna la paternit`a della de alfabeta skribado al egiptia Dio Toto, li scrittura alfabetica al Dio egiziano Theuth, atribuas al li denove anka ˘u la damludon gli assegna di nuovo anche il gioco della kaj, super ˆcio, la suspekton esti perfidulo dama e, soprattutto, il sospetto di essere kaj malamiko, proponanta ilon kiu fatale un traditore e un nemico, che propone uno estos dama ˆgo pli ol helpo por la memoro. strumento destinato a danneggiare pi `u che Kaj ne sen kialo, la bona faraono sa ˆge de-ad aiutare la memoria. Non per niente, il cidas rifuzi la donacon de la Dio.

buon faraone decide saggiamente di rifiu-tare il dono del Dio.

Che la scrittura sia un gioco di ar- Ke la skribado estas ludo de artifiko, tificio, assai distante dall’appartenenza ege malproksima de la aparteno de la ho-dell’uomo alla Terra e alla Natura, ritorna moj al la Tero kaj al la Naturo, estas temo in moltissime riflessioni mitiche e filoso- kiu prezenti ˆgas en pluregaj mitaj kaj filo-fiche. L’arte combinatoria delle lettere `e zofiaj prikonsideroj. La kombina arto de potente e, insieme, sospetta e ripugnante, la literoj estas potenca kaj, samtempe, sus-perch´e, come ebbe a dire un solerte e or- pektinda kaj hida, pro ke, kiel solerta kaj mai ignoto censore, l’intelletto si abitua “a nun jam nekonata cenzoro diris, la inte-non dar fede che alla gelata e ferrea logica lekto kutimi ˆgas “fidi je nenio krom la fro-di queste cifre”, cifre senza vita. Sicch´e sta kaj fera logiko de ˆci tiuj ˆcifroj”, senvivaj ci sembra davvero molto arcaica la reazi- ˆcifroj. Tiel ke al mi ˆsajnas vere arkaikega one di Ludwig Wittgenstein, di fronte alla la reago de Ludwig Wittgenstein, fronte al

(3)

possibilit`a di un linguaggio esplicitamente la eblo de eksplicite artefarita lingvo, kreo artificiale, una creazione dell’astuzia e per la ruzo de la intelekto: “lingvo, kiu ne dell’intelletto: “un linguaggio che non `e kreskis sisteme, ˆsajnas al mi ne nur senut-cresciuto in modo organico, mi sembra ila, sed ja malaprobinda”. Tamen ambigua non solo inutile, ma deprecabile”. Una re- reago, se oni pensas ke la natura lingvo es-azione peraltro ambigua, se si pensa che tis de li mem ju ˆgata nefidinda. Kaj, mal-il linguaggio naturale era stato giudicato gra ˘u tio, reago tipa de bona faraono, pre-inaffidabile. E, tuttavia, una reazione da cipe se oni komparas ˆgin kun la ekvilibra buon faraone, soprattutto se paragonata sobreco de Rudolf Carnap, iu kiu estis lerta alla equilibrata sobriet`a di Rudolf Carnap, kun artefaritaj lingvoj.

uno che coi linguaggi artificiali ci sapeva fare.

La brutta fine di Palamede e di Prome- La malbela fino de Palamedo kaj Pro-teo dovrebbe servirci da ammonimento nei meteo devus servi al ni kiel admono pri confronti del gioco artificiale delle cifre e la artefarita ludo de ciferoj kaj literoj. Se delle lettere. Se ti allontani dalla Natura, oni deturni ˆgas de Naturo, per la artefarita con la tua Cultura artificiale, prima o poi la kulturo, frue a ˘u malfrue oni elpagas tian paghi. Cos`ı, il tentativo di Palamede di sal- kulpon. Tiel ke, la provo de Palamedo de vare la pelle, ricordando, prima della con- savi ˆgi, memorigante, anta ˘u la kondamno, danna, che fu lui a donare le lettere, ci sem- ke li estis kiu donacis la literojn, oni ˆsajnas bra molto maldestro, dato che `e proprio tre mallerta, konsiderinte ke ja tiu estas la per questo motivo che, sotto sotto, senti- kialo pro kiu, tute intime, ni sentas ke li amo che se l’`e andata a cercare. altiris al si ˆgenojn.

Nella nostra immaginazione c’`e un le- En nia imago estas ligo inter la patrina game tra la terra madre (la patria) e il lin- tero (la patrujo) kaj la patrina lingvo (la lin-guaggio materno (il linlin-guaggio della pa- gvo de la patrujo), ligo kun Tero kaj Naturo tria), un legame con la Terra e con la Na- (la naturaj lingvoj, kiuj tamen tute ne estas tura (i linguaggi naturali, che poi non sono naturaj). La esencon de tia ligo oni devus naturali per niente). Tale legame andrebbe malkaˆsi: nura metaforo, kiu maskas, kaj svelato per quello che `e: una mera meta- samtempe, konservas niajn arkaikajn kul-fora, che occulta e insieme preserva i nostri posentojn.

arcaici sensi di colpa.

Una volta liberati da questo fantasma, Kiam ni fine liberi ˆgos de tiu fantomo, potremo forse essere meno a disagio ad us- ni povos eble nin senti malpli malagra-are liberamente la nostra intelligenza, che ble, se ni libere uzas nian inteligenton, kiu ci rende animali cos`ı poco naturali (in qu- igas nin tiel ne naturaj (je ia senco, la ˘u via alche senso del termine a vostra scelta). E elekto) bestoj. Kaj sen la bezono imagi pu-senza bisogno di sublimare la sensazione nojn kaj turmentojn.

del “peccato” nell’immaginare punizioni e tormenti.

(4)

A proposito dell’autore / Pri la a ˘utoro

Indirizzo di riferimento / Kontaktadreso

Paolo Valore

Universit`a degli Studi di Milano, Italia Facolt`a di Lettere e Filosofia

Dipartimento di Filosofia Via Festa del Perdono 7 20122 - Milano - Italia

Email / Retadreso: paolo.valore@unimi.it.

Web / Retejo: http://dipartimento.filosofia.unimi.it/index.php/paolo-valore. ResearcherID: A-1822-2010

Copyright

CC

BY: $\ 2010 Paolo Valore. Pubblicato in Italia. Alcuni diritti riservati.C

Riferimenti

Documenti correlati

Inadvertidas pasaron durante largo tiempo las hazañas del caballero don Mexiano de la Esperança y de su padre, el rey Ofrasio de España, hasta que en el año 2019 el

os estudantes de Cabo Verde com 28,6%, Portugal com 21,4%. Resultando também de algum desconhecimento destes estudantes, é o pouco impacto reconhecido no valor económico

Fronteira entre a confluência do arroio de Cadaval com a ribeira de Múrtiga e a confluência do barranco de Pedro Miguel com a ribeira de Múrtiga: marcos fronteiriços números 978

(14) Hace unos días, con motivo de la parada militar que mensualmente tiene lugar en la plaza de la Armería del Palacio de Oriente, vi en algún periódico que las tropas de la

AI fine di consentire ai datori di lavoro di effettuare la valutazione dei rischi sulla base delle procedure standardizzate (il decreto interministeriale

En suma, no hay duda de las conexiones entre la comedia La devoción de la cruz y el universo sacramental de los autos calderonianos: unos personajes con una

diferencias: mientras la primera es una comedia religiosa eminentemente ficcional, con una gran amalgama de fuentes por detrás pero ningún hipotexto determinado, el trasfondo de

Julia sintetiza en La devoción las funciones de amada, hermana y enemiga que en la comedia de Vélez se reparten Fénix y Venus, al igual que Curcio concentra los atributos de defensor